Genel Bakış
Hiperkalsemi kan kalsiyum düzeyinin yüksek olmasıdır. Kanser hastalarında, kansere bağlı olarak hiperkalsemi meydana gelmesine ise malign hiperkalsemi (HCM) denir. HCM kanser hastalarında sık görülen bir komplikasyondur. Tüm kanser hastalarının %10-20’sinde ve ileri evre kanser hastalarının %20-40’ında ortaya çıkmaktadır.
HCM kanserin kemiklere yayılması sonucunda kana kalsiyum salıverilmesine bağlı olarak ya da tümör tarafından salgılanan, kan kalsiyum seviyesini etkileyen hormonların artışı sonucu meydana gelebilir. Kan kalsiyum seviyesindeki yükselme genellikle çok fazla süt veya süt ürünü tüketmeye bağlı olarak değil, kanser sebebiyle oluşan dengesizlik sonucu ortaya çıkar.
Hiperkalsemi Belirtileri
Kalsiyum, vücut fonksiyonlarının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için gerekli bir mineraldir. Kalsiyumun sinirler, kaslar, sindirim sistemi, böbrekler ve kalp üzerinde etkileri vardır. Bu nedenle kan kalsiyum seviyesi çok yüksek değerlere ulaştığında olağandışı şikâyetler görülür. Belirtiler yavaş yavaş görülebileceği gibi kısa bir süre içinde de ortaya çıkabilir. Bazı hastalarda kalsiyum seviyesindeki küçük bir artış ile belirtiler meydana gelirken, bazı hastalarda aşırı yüksek değerlerde bile herhangi bir şikâyet görülmeyebilir.
Sizin ve ailenizin, kalsiyum seviyesi yükselmesine işaret eden belirti ve bulgular hakkında bilgi sahibi olmanız gereklidir. Bu belirtilerden bazıları iştahsızlık, bulantı-kusma, kabızlığa bağlı olarak veya kuvvetli ağrı kesici kullanımı sonucu bilinç bulanıklığı sebebiyle de ortaya çıkabilir. Yine de her zamankinden farklı bir şekilde, aşağıdaki belirtilerden herhangi biri ortaya çıktığında doktorunuzu ya da hemşirenizi durumdan haberdar etmeniz büyük önem taşımaktadır:
- Yorgunluk
- Uykuya aşırı meyil
- Bilinç bulanıklığı
- Koma
- Kaslarda ileri derecede kuvvetsizlik
- İştah kaybı
- Bulantı, kusma
- Mide ağrısı
- Kabızlık
- Kalp hızında değişiklik (çok hızlı veya çok yavaş)
- Sık idrar yapma
- Aşırı susuzluk
- Mukoza (ağız ve boğazı kaplayan tabaka) kuruluğu
Hiperkalsemi Tanısı
Malign hiperkalsemi tanısı kan kalsiyum seviyesi ölçülerek konur. Normal serum kalsiyum seviyesi 8,0-10,0 mg/dL (2,0-2,7 mmol/L) arasındadır. Malign hiperkalsemi, genellikle aşırı kemik yıkımı sonucu kana kalsiyum verilmesi sebebiyle ortaya çıktığı için, kemik yıkım ürünlerinin ölçüldüğü kan ve idrar tetkikleri de yapılmalıdır. Bu testler hastalığın boyutunun ve tedaviye cevabın dolaylı göstergeleridir.