KOAH nedir?

KOAH, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Burada da astım hastalığında olduğu gibi hava yollarında daralma söz konusudur. Ancak astımdan farklı olarak, hava yollarında görülen değişiklikler kalıcı ve ilerleyicidir.

KOAH gelişiminde en önemli rolü sigara oynar. Daha önceleri ileri yaşta görülen bir hastalık olduğu kabul edilen KOAH, sigara içmeye giderek daha erken yaşlarda başlanması ve hava kirliliğinin artması ile daha erken yaşlarda (30'lu yaşlardan itibaren) görülmeye başlanmıştır.

KOAH'ın farklı tipleri vardır. Kronik bronşit adlı tipinde öksürük ve balgam çıkarma şikayetleri ön planda iken, amfizemde nefes darlığı çok daha belirgindir. KOAH'ın farklı çeşitleri aynı hastada bir arada bulunabilir.

KOAH belirtileri nelerdir?

KOAH'ın başlıca belirtileri öksürük, balgam çıkarma ve nefes darlığıdır. Belirtiler özellikle kış aylarında artış gösterir. Doktorun hastanın şikayetlerini detaylı bir şekilde sorgulaması ve iyi bir muayene tanı konması açısından çok önemlidir.

Akciğer röntgeni bulguları ve hava yolu darlığını ölçmeye yönelik solunum testleri KOAH tanısını doğrular.

Solunum yakınmalarına ek olarak başka organlarla ilişkili belirti ve bulgular da görülebilir: Kaslarda güçsüzlük, yüksek tansiyon, bacaklarda şişlik, kalp atımında düzensizlik, psikolojik bozukluklar. İlerlemiş hastalıkta günlük işlerin yapılması, hatta hastanın bireysel ihtiyaçlarını gidermesi bile zorlaşabilir.

KOAH'ın kötüleştiğini gösteren belirtiler nelerdir?

• Balgam miktarında alışılmadık artış olması
• Balgam miktarında alışılmadık azalma olması
• Balgamın kıvamında değişiklik olması
• Balgam renginde değişiklik olması
• Kanlı balgam
• Nefes darlığında alışılmadık bir artış olması
• Ayak bileklerinde şişlik oluşması
• Kilonuzda açıklanamayan azalma veya artış olması
• Rahat uyuyabilmek için kullandığınız yastık sayısını artırma gereksinimi
• Bitkinlik hissinin artması
• Sabah baş ağrısı, baş dönmesi, huzursuzluk ve uykusuzluk

Bu belirtileri fark ettiğinizde doktorunuza başvurunuz.

KOAH tedavisi nasıldır?

KOAH tedavisinin temeli sigaranın terk edilmesidir. Hasta sigarayı bırakmanın yanı sıra, sigara içilen ortamlardan da kaçınmalıdır. Sisli veya hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde dışarı çıkılmaması önerilir.

İlaç tedavisi olarak hava yollarını genişletici ve hava yolundaki ödemi ve iltihabı azaltıcı ilaçlar kullanılmaktadır. Sıklıkla birden fazla ilaç bir arada kullanılır.

İlaçların öncelikle nefes yoluyla uygulanması tercih edilir. Bu şekilde ilaç yan etkileri azalmış olur ve ilaçlar doğrudan hava yollarına ulaştırılır.

Başka hastalıklar nedeniyle engel yoksa bol sıvı alınmalı ve gereğinde balgam söktürücü tedavi uygulanmalıdır. Ayrıca hastaların bulundukları ortamın havası kuru olmamalıdır.

Ritmik nefes alıp verilmesi, öksürülmesi ve göğüs bölgesine masaj yapılması balgamın yumuşatılmasına ve atılmasına yardımcı olabilir. Ritmik nefes alıp verirken ve öksürürken, üç dört kez derin nefes alıp veriniz ve daha sonra öksürünüz.

Egzersiz, kasları güçlendirerek nefes darlığını azaltabilir. Amfizemi olan hastalar için en iyi egzersiz yürüyüştür. Günde üç dört kez 5 ila 15 dakikalık yürüyüş fayda sağlar.

Geçirilen infeksiyonlar bu hastaların solunum yakınmalarını artırdığından, hastalara her yıl grip aşısı ve 5 yılda bir zatürre aşısı yapılması önerilir.

İlerlemiş hastalıkta hastalara evde oksijen tedavisi uygulanabilir, basınçlı cihazlarla hava yollarının açık kalması desteklenebilir,bazı hastalarda cerrahi yöntemlere başvurulur.

Hastalar düzenli aralıklarla izlenmeli ve hastalık bulgularının ağırlığına göre tedavilerinde değişiklik yapılmalıdır. Hastalar ilaçlarını doktor önerisine uygun şekilde kullanmalı ve kendi başlarına değişiklik yapmamalıdırlar.